Z niepodległościowych kart dziejów Ziemi Ostrołęckiej

   Nie masz podobno w Królestwie [Polskim] smutniejszej okolicy nad Puszczę Myszyniecką, dawniej starostwo ostrołęckie, dziś ekonomię koronną Ostrołękę składającą. Nie ujrzysz tam [nic], jak tylko wydmy piaszczyste, olbrzymią przestrzeń ziemi lotnym piaskiem zasypaną i do uprawy mniej zdatną. Bagna błotniste i lasy nikczemne, bo na lichym gruncie nawet sosnowe drzewo tępo i krzywo rośnie. W okolicy tylko wsi: Czarnia, Długie i Surowe, grunt jest lepszy i lasy piękniejsze. Za Myszyńcem kończą się już lasy, a kilka jeszcze wsi ku granicy pruskiej położonych, jak Wołkowo i Dąbrowa, są na polach i w urodzajniejszym gruncie.
   Tak opisywał okolice Ostrołęki dziewiętnastowieczny krajoznawca, H.W. Gawarecki w Pamiętniku historycznym płockim. Zdawać by się mogło, iż niezamożna ludność kurpiowska stanowić mogła potencjalnie wyborne zaplecze dla głoszących demagogiczne hasła komunistów. Nic bardziej mylnego. Przywiązanie do wolności, której zaprzeczeniem jest system komunistyczny, wierność wierze katolickiej, a także przywiązanie do państwa polskiego sprawiało, iż Ziemia Kurpiowska stała się bastionem oporu przeciwko dyktaturze komunistycznej przyniesionej na sowieckich bagnetach. Miernikiem postaw mieszkańców powiatu ostrołęckiego w przełomowym roku 1945, który przyniósł zamianę okupacji niemieckiej na okupację komunistyczną, jest powszechność oporu przeciw "wyzwolicielom". Otóż w latach 1945 - 1947 w zbrojnym, niepodległościowym podziemiu w ostrołęckiem uczestniczyło ponad 3,5 tysiąca mieszkańców! Z tego koło 2 tysięcy przypadało na podziemie "poakowskie" (AKO-WiN), ponad 1,5 tysiąca na podziemie obozu narodowego (NSZ-NZW).
   Nie bez znaczenia była też tu zapewne tradycja udziału ludu miejscowego, opowiadającego się w zmaganiach dziejowych zawsze po stronie "opcji polskiej" i za wolnością. Na przestrzeni trzech ostatnich stuleci wielokrotnie mieszkańcy Kurpiowszczyzny stawali do walki o niepodległość Polski. Pokolenia naszych przodków przelewały tu krew w bojach z najeźdźcą szwedzkim, z rosyjskimi - carskimi wojskami, z najeźdźcą bolszewickim oraz z wrogiem nadciągającym z zachodu. Mieszkańcy tych terenów, bez względu na różnice majątkowe i społeczne, stawali ramię w ramię do walki o Polskę, wykazując wierność i przywiązanie do państwa polskiego oraz wiary przodków.
   Przekonały się o tym w 1708 r. wojska Karola XII ciągnące przez Puszczę Myszyniecką do Grodna, gdy opowiadający się po stronie Stanisława Leszczyńskiego mieszkańcy kurpiowskich wiosek zatrzymali je w starciu pod Kopańskim Mostem. Podczas dalszych działań Kurpie uzbrojeni przez zwolenników polskiego króla przenieśli swe działania zbrojne nawet na teren sąsiedniej Litwy. Rzadki to przykład zaangażowania się ludu w sprawy publiczne ówczesnej epoki, będące zazwyczaj domeną aktywności szlachty - posiadającej pełnię praw politycznych. Podczas Insurekcji Kościuszkowskiej 1794 r. strzelcy kurpiowscy zasilili liczne jednostki wojska polskiego trzymające obronę Narwi.
   Podczas kampanii prowadzonej w 1809 r. przez wojska Księstwa Warszawskiego z kurpiowskich ochotników sformowano 6 pułk strzelców pieszych pod wodzą Ignacego Zielińskiego.

Strzelcy kurpiowscy z powstania listopadowego,
uzbrojeni w broń myśliwską (oficer i strzelec).


   W czasie Powstania Listopadowego 1831 r. znów wsławiła się ochotnicza formacja kurpiowskich "strzelców celnych". Teren Ziemi Ostrołęckiej ogarnięty był działaniami partyzanckimi oddziałów Zaliwskiego, Godlewskiego i Bałhawina. Wszyscy pamiętamy o bitwie pod Ostrołęką w maju 1831 r., będącą jedną z największych i najkrwawszych batalii Listopadowego Powstania.
   W Powstaniu Styczniowym 1863-1864 mieszkańcy Ziemi Ostrołęckiej licznie stawali w narodowych szeregach. Podczas zimowej kampanii Zygmunta Padlewskiego kurpiowscy kosynierzy z poświęceniem stawiali czoła regularnym wojskom carskim, wspieranym przez artylerię, tak jak w pamiętnej bitwie pod Myszyńcem. "Partia" (oddział) powiatu ostrołęckiego, dowodzona kolejno przez Mystkowskiego, Fryczego, Broniewskiego i Dąbkowskiego okryła się chwałą w bojach pod Komorowem, Kietlanką, Łączką i Nagoszewem. Gdy jedni dowódcy ginęli - ich miejsce zajmowali następni. Jakże podobnie będzie wyglądała historia oddziałów polskiego powstania antykomunistycznego z lat 1945 - 1954 ...
   Długotrwałe utrzymywanie się oddziałów powstańczych w tym rejonie było możliwe dzięki masowemu poparciu ludności cywilnej. Z czasem powstały nawet oddziały złożone głównie z Kurpiów - jak np. oddział Rynażewskiego. O patriotycznej postawie miejscowej ludności świadczą liczne zapiski zawarte w pamiętnikach owej heroicznej epoki, takie jak np. Bronisława Deskura. Pisał on między innymi:
   Stojąc we wsi Grządka na Kurpiach tydzień przeszło, gdzie musztrowaliśmy zebranych już ludzi, objedliśmy gromadę zupełnie. Posłałem Mystkowskiego do wójta, aby obliczył, co się gromadzie należy za wyżywienie żołnierzy, lecz ten przyszedłszy, skoro dowiedział się o co chodzi, z oburzeniem odpowiedział:
Cóż to, chcecie nam płacić, czy to nie nasz obowiązek dzieci własne żywić, czy my nie tacy Polacy jak wy, żebyśmy mieli brać pieniądze za marną strawę, kiedy wy życie dajecie dla Polski. Uściskałem poczciwego Kurpia, a łza serdeczna, która cisnęła się nam do oczu, była mu zapłatą.
   Pamiętnikarz ów wspomina także, jak przedstawiciele ludności kurpiowskiej, garnącej się do powstania, traktując przedstawiciela Rządu Narodowego reprezentującego opcję "umiarkowanych" jako kunktatora - zapowiedzieli, że sami pokierują zbrojnym ruchem - bez przywódców wywodzących się z warstw oświeconych, co do których rozczarowali się.
   W wiele lat później, wiosną 1947 roku podobna sytuacja powtórzyła się na Ziemi Ostrołęckiej. Przedstawiciele średniej kadry dowódczej "XVI" Okręgu NZW, rozczarowani postawą oficerów, którzy opuścili powierzony sobie teren, ujawniając się przed komunistami, postanowili sami pokierować dalszą walką, wybierając ze swego grona nowego komendanta okręgu nie będącego oficerem - Józefa Kozłowskiego "Lasa".

Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski

Napisane przez cc_admin dnia październik 27 2008 10:45:51 · 0 komentarzy · 4512 czytań · Drukuj

Komentarze

Brak dodanych komentarzy.

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?

Polecamy strony:

Żołnierze Wyklęci - Zapomniani Bohaterowie

PORTAL POŚWIĘCONY POLSKIM BOHATEROM, POLSKIEJ HISTORII ORAZ POLSKOŚCI

FUNDACJA PAMIĘTAMY - O DOBRĄ PAMIĘĆ
ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH

Reklamy:

Niezapominajka - Gospodarstwo agroturystyczne - Kozarze 3A

Sprzedam działkę 4000m2 - 602 117 367

Stal-Trans usługi dźwigowe i transportowe

Ostatnio w galerii:

201
200
199
198
197

Losowo z galerii:

Losowy artykuł:

Do 20 czerwca 1941
   Urodziłem się w mieście Ciechanowcu 22 lutego 1917 roku, w domu przy ul. Kilińskiego 9, w rodzinie wielodzietnej. Mój Ojciec - Aleksander Wierciński syn Leona pracował w fabryce włókienniczej, a Matka - Franciszka z Kuzebskich, zajmowała się domem i dziećmi. Byłem najmłodszym z sześciorga dzieci. Gdy w wieku 40 lat (w 1920 r.) zmarła mi mama, miałem tylko 3 lata. Po śmierci matki moja siostra Marianna (mająca wtedy 15 lat) dzielnie mi ją zastępowała. Na nią spadły wszelkie obowiązki domowe - z opieką nad młodszym rodzeństwem włącznie. Kiedy ukończyłem w Ciechanowcu szkołę podstawową, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny musiałem niestety opuścić mój dom rodzinny i moje miasteczko, w poszukiwaniu pracy.
Kategoria: Wincenty Wierciński



IX Zjazd Absolwentów 2014

Nasze strony:

Motor Skansen Ciechanowiec

Niezapominajka-Gospodarstwo Agroturystyczne

FHU Daniel Wyszyński - Ciechanowiec

Kwatera nad Bugiem

CHARON Całodobowy Zakład Pogrzebowy

Ex Dystans 532 545 407

... i czasopisma:

blogmedia24.pl

niepoprawni.pl

blogpress.pl

naszeblogi.pl

Republika Blogerów

Portal Informacyjny KMN | Niezależne informacje z Polski i Świata

Nasz Dziennik

Gazeta Polska

Niezależna.pl - strefa wolnego słowa

Niezależna Gazeta Polska - Nowe Państwo

stefczyk.info

Codziennie ważne informacje ze świata polityki

Tygodnik Do Rzeczy

Telewizja Republika

Polska Niepodległa

Stanisław Michalkiewicz

Ks. Tadeusz Isakowicz - Zaleski

Fronda.pl - portal poświęcony

Łysiakmania

www.piotrskarga.pl

Hej-kto-Polak! Bibuła Multimedialna

Bibuła - pismo niezależne

Najwyższy Czas!

Burzowe info:

aktualne ostrzeżenia o zagrożeniach dla Polski

Mapa burzowa Polski

Linki z Ciechanowca:

Miejski Portal Internetowy

Parafia p.w. Trójcy Przenajświętszej

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka

ZSOiZ

Internat ZSOiZ

Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II

Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika

ciechanowiec.media.pl

Młyn Ciechanowiec - tradycyjna polska mąka

Koło Wędkarskie nr 87 JAZGARZ w Ciechanowcu

Regionalne:

Katolickie Radio Podlasie

Wrota Podlasia

Gazeta Współczesna

Kurier Poranny

Kontakty - Tygodnik Regionalny

Głos Siemiatycz

Nr 1 w powiecie wysokomazowieckim

Powiatowy Urząd Pracy w Wysokiem Mazowieckiem

Mendom STOP!

MENDOM STOP!

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Radio Wnet

Żołnierze Wyklęci - zapomniani bohaterowie

Musimy się na nowo policzyć - Anna Walentynowicz

Instytut Pamięci Narodowej

Muzeum Powstania Warszawskiego





Poland - Polska

Honor y Oyczyzna

Narodowe Siły Zbrojne

Przegląd Narodowy e-kolekcja

Niezłomni - niepoprawna politycznie historia Polski

kresy24.pl

Polsko-Polonijna Gazeta Internetowa

Stowarzyszenie Wspólnota Polska

O obrazach i słowach. Kontekst decyduje o znaczeniu fotografii.

Znajomi:



Dietetyk Online

Domenomania.pl - profesjonalne usługi internetowe

Podziwiani:



Włącz radio retro:

Przydatne:

Otwarte zasoby edukacyjne AGH w Krakowie

Legalnie. Libre Office.


Ciechanowiec OnLine 2006 - 2017
...
Prawa autorskie należą do autorów i/lub redakcji portalu ciechanowiec.info.
Przedruk, reprodukcja, powielanie na potrzeby komercyjne
bez zgody właściciela praw autorskich są zabronione.
...
Redakcja ciechanowiec.info nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, wpisów użytkowników w shoutbox, komentarzy na forum, pod newsami, artykułami, zdjęciami, wpisami na facebook i innych portalach społecznościowych.
Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2017 by Nick Jones.
Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
Wygenerowano w sekund: 0.07 | 14,373,620 Unikalnych wizyt | jQ Blog