Z historii walk o niepodleg這嗆 Polski w rejonie Puszczy Bia這wieskiej w XIX i XX wieku

   Tereny po這穎ne pomi璠zy Bugiem i Narwi, jak te i sam masyw le郾y najwi瘯szej polskiej puszczy - Puszczy Bia這wieskiej, na przestrzeni dw鏂h ostatnich stuleci wielokrotnie stawa造 si obszarem zmaga or篹nych o niepodleg這嗆 Polski, toczonych zar闚no ze wschodnim zaborczym s御iadem, jak te i z zachodnim agresorem i okupantem. Pokolenia naszych przodk闚 przelewa造 tu krew w bojach z rosyjskimi - carskimi wojskami, z naje寮嬈 bolszewickim oraz z wrogiem nadci庵a虻帷ym z zachodu. Mieszka鎍y tych teren闚, bez wzgl璠u na pochodze要ie czy wyznanie, stawali rami w rami do walki o Polsk, wykazuj帷 wierno嗆 i przywi您anie do pa雟twa polskiego. Dopiero wiek XX, charakteryzuj帷y si demagogiczn propagand 瞠ruj帷 na mniej貞zo軼iowych nacjonalizmach i has豉ch rzekomej „r闚no軼i spo貫cznej", wprowadzi podzia造, o kt鏎ych przodkowie nasi, pomni tolerancyjnych zasad Pierwszej Rzeczypospolitej, my郵e nawet nie chcieli. Przewrotna propaganda bolszewicka zdo豉豉 bowiem odwr鏂i umys造 cz窷ci miejs苞owego ludu prawos豉wnego od sprawy polskiej i sprawi豉, 瞠 zapom要ia on o swych chrze軼ija雟kich korzeniach, czego niechlubne dowody znajdujemy w 1939 roku i latach p騧niejszych. Nie tak jednak bywa這 kilka pokole wcze郾iej ...
   W czasie Powstania Listopadowego w Puszczy Bia這wieskiej powsta ponad 200-osobowy oddzia, z這穎ny z miejscowych ochotnik闚, g堯wnie pracownik闚 s逝瘺y le郾ej. Jeden z pami皻nikarzy tej epoki, wspominaj帷 kampani powsta鎍z na ziemi bielskopodlaskiej, tak pisa o stosunkach pomi璠zy ludno軼i i powsta鎍ami: „Jak zwykle w swoim kraju, mieli鄉y od ka盥ego w豉軼iciela, od ka盥ego ch這pa, potrzebne i ci庵貫 wiadomo軼i o nieprzyjacielu". Wspomniany oddzia dzia豉 przez szereg miesi璚y pod komend Eugeniusza Ronkego, prowadz帷 walk podjazdow przeciw mniejszym oddzia這m carskim, taborom i 陰czno軼i. Jedn z najwi瘯szych operacji jakie przeprowadzi, by這 rozbicie nad Hwo幡 16 V 1831 r. wielkiej rosyjskiej kolumny taborowej, z這穎nej z ponad 400 woz闚 (pami徠k po tej walce jest nazwa uroczyska zwanego Bryki - miejsca, w kt鏎ym powsta鎍y spalili zdobyczny tabor rosysjki). Gdy w ko鎍u maja do Puszczy wkroczy wydzielony oddzia gen. Dezyderego Ch豉powskiego (po zdobyciu ma茆azyn闚 rosyjskich w Bra雟ku, rozbiciu 800-osobowego garnizonu w Bielsku Podlaskim i zwyci瘰twie 23 maja pod wsi Dubina, gdzie wzi皻o 2 dzia豉 i kilkuset je鎍闚), cz窷 bia這wieskich powsta鎍闚 przy陰czy豉 si do i podj窸a wraz z nim daleki marsz na Litw. Uczestniczyli oni w dalszych zwyci瘰twach Ch豉powskiego na Ziemi Lidzkiej, lecz ostatecznie przypad豉 im gorycz pora磬i w przegranej kampanii litewskiej. Przez skraj Puszczy Bia這wieskiej, w kt鏎ej pozosta podtrzymuj帷y walk, niedu篡 miejscowy oddzia pod komend Jana Szrettera (weterana wojen napoleo雟kich), raz jeszcze, w sierpniu 1831 r., przesun窸y si wojska powsta鎍ze. By to wycofuj帷y si z Litwy poprzez Nowogr鏚czyzn - ku Warszawie - korpus gen. Henryka Dembi雟kiego. Gen. Dezydery Ch豉powski, wspominaj帷 ruchy swego oddzia逝 na obrze簑 Puszczy Bia這wieskiej podczas marszu na wsch鏚, tak opisywa 篡czliwo嗆 tamtejszej ludno軼i dla sprawy polskiej: „Gdzie鄉y tylko przez wsie przechodzili, lud nas bra z pocz徠ku za Moskali i niepr璠ko chcia wierzy, 瞠鄉y Polacy. Gdy si przekonali, wielu p豉ka這 z rado軼i i nosi這 jad豉, co tylko mieli, nigdy nie chc帷 przyj望 zap豉ty, tem mniej za obywatele, tak 瞠 musia貫m ich zmusza do brania pieni璠zy za owies i siano, zapewniaj帷, 瞠 mia貫m na to 軼is造 rozkaz".
   Podczas Powstania Styczniowego w latach 1863 - 1864 na obrze簑 Puszczy walczy造 liczne oddzia造 („partie") powsta鎍ze. Ze zmiennym szcz窷ciem 軼iera si z Moskalami „Grom" - Kiersnowski, skrajem bia這wieskiej kniei przechodzi Roman Rogi雟ki, by podnie嗆 sztandar powstania na Polesiu. W boju pod Kr鏊owym Mostem w lutym 1863 r. straci kilkudziesi璚iu poleg造ch, jednak w kilka dni p騧niej powetowa t pora磬 rozbrajaj帷 z zaskoczenia 200-osobowy garnizon rosyjski w Pru瘸nie. Na terenie Puszczy Bia這wieskiej i na jej obrze瘸ch wielokrotnie operowa造 oddzia造 powsta鎍ze dowodzone przez naczelnika wojskowego wojew鏚ztwa grodzie雟kiego, Onufrego Duchy雟kiego i jego adiutanta, a od sierpnia 1863 r. tak瞠 i nast瘼c - Walerego Wr鏏lewskiego. Oddzia造 te, przedstawiaj帷e wysok warto嗆 bojow, stoczy造 wiele pomy郵nych walk z wojskami carskimi, jednak jesieni 1863 r. musia造 odej嗆 za Bug, by do陰czy do si powsta鎍zych operuj帷ych na Podlasiu lewobrze積ym i Lubelszczy幡ie.
   W latach pierwszej wojny 鈍iatowej polskie narodowe znaki pojawi造 si w rejonie Puszczy Bia這wieskiej za spraw Legionu Pu豉wskiego, kt鏎y zorganizowany w zaborze rosyjskim, walcz帷 z Niemcami po stronie Aliant闚 przeszed tu kr鏒ki, lecz krwawy szlak w bojach od stacji Nurzec po Zelw (w wyniku strat z 700 bagnet闚 pozosta這 w szeregach 150).
   By造 nast瘼nie, w latach 1919-1920, tereny puszcza雟kie obszarem zmaga pomi璠zy Wojskiem Polskim a Armi Czerwon. Zim 1919 r. na wsch鏚 od Puszczy Bia這wieskiej przesun窸o si id帷e od Wilna zgrupowanie s造nnego zago鎍zyka, rotmistrza Jerzego D彩browskiego, zwanego „ㄆpaszk", pod kt鏎ego rozkazami cofa造 si, opieraj帷 bolszewikom, po陰czone oddzia造 samoobrony kresowej - wile雟kiej, ejszyskiej, szczuczy雟kiej i lidzkiej. Rtm. D彩browski na szlaku swego przemarszu bi wsz璠zie napotkane si造 bolszewickie. Wspominamy o tym chlubnym epizodzie z dziej闚 or篹a polskiego, bo dzia這 si to niekiedy w tych samych miejscach, w kt鏎ych przed laty 軼iera si z wojskami carskimi Roman Rogi雟ki... Min窸o kolejne 獞ier wieku - i w tych samych miejscach zn闚 pojawili si polscy partyzanci walcz帷y ze wschodnim zaborc i agresorem, wyst瘼uj帷ym tym razem pod czerwonymi sztandarami bolszewizmu. Tym razem partyzant闚 polskich prowadzi do boju inny „ㄆpaszka" - major Zygmunt Szendzielarz, dow鏚ca 5 Brygady Wile雟kiej AK, ws豉wiony wcze郾iej brawurowymi walkami i akcjami przeciwko niemieckim si這m okupacyjnym na Ziemi Wile雟kiej przeprowadzonymi w latach 1943-1944. Warto mo瞠 wspomnie, 瞠 sw鎩 charakterystyczny pseudonim Zygmunt Szendzielarz przybra na wz鏎 poprzednika - Jerzego D彩browskiego, kt鏎y, nawiasem m闚i帷, ponownie podj皻 w 1939 r. partyzanck walk z bolszewikami przyp豉ci dwa lata p騧niej 篡ciem, gin帷 z r彗 NKWD w wi瞛ieniu w Mi雟ku Bia這ruskim.

Na pierwszym planie rtm./mjr Zygmunt Szendzielarz „ㄆpaszka" z gronem kadry dow鏚czej 5 Brygady Wile雟kiej AK. Wile雟zczyzna, 1944 r.

   W latach drugiej wojny 鈍iatowej w Puszczy Bia這wieskiej i na terenach do niej przyleg造ch dzia豉這 podziemne Wojsko Polskie - Armia Krajowa. Sam teren Puszczy obj皻y zosta organizacyjnie przez o鈔odek AK Hajn闚ka - Bia這wie瘸 (kryptonim „Jod豉"), licz帷y w kwietniu 1944 r. 109 穎軟ierzy (w tym 1 oficer, 1 podchor捫y, 40 podoficer闚 i 67 szeregowych). Wspomniany o鈔odek nale瘸 do Obwodu AK Bielsk Podlaski oznaczonego kryptonimami „Tygrys" i „Marchew" nr 28. ㄠcznie w szeregach AK na terenie powiatu bielskopodlaskiego znalaz這 si oko這 2.500 zaprzysi篹onych 穎軟ierzy konspiracji. W 1943 r. przez Puszcz Bia這wiesk przeszed tocz帷 walki z Niemcami VI Uderzeniowy Batalion Kadrowy, wywodz帷y si ze scalonej z Armi Krajow Konfederacji Narodu (sformowany na terenie Generalnego Gubernatorstwa w celu rozwini璚ia walki partyzanckiej na polskich wschodnich ziemiach). Z kolei w roku 1944 w Puszczy znalaz造 schronienie oddzia造 partyzanckie AK z Okr璕u Polesie, zd捫aj帷e na koncentracj swej macierzystej jednostki - 30 Poleskiej Dywizji Piechoty AK, zarz康zon w lasach nurzeckich ko這 Mielnika. Stamt康 sz造 dalej - na Warszaw, z pomoc walcz帷ej stolicy. Zdo豉造 dotrze dos這wnie na przedpola ogarni皻ego powstaniem miasta - dopiero w okolicach Otwocka zosta造 zatrzymane i podst瘼nie rozbrojone przez wojska NKWD.

Kazimierz Krajewski, Tomasz ζbuszewski

Napisane przez cc_admin dnia sierpie 28 2006 07:48:21 · 0 komentarzy · 5115 czyta · Drukuj

Komentarze

Brak dodanych komentarzy.

Dodaj komentarz

Zaloguj si, aby m鏂 doda komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani u篡tkownicy mog ocenia zawarto嗆 strony

Zaloguj si lub zarejestruj, 瞠by m鏂 zag這sowa.

安ietne! 安ietne! 100% [2 g這s闚]
Bardzo dobre Bardzo dobre 0% [Brak oceny]
Dobre Dobre 0% [Brak oceny]
字ednie 字ednie 0% [Brak oceny]
S豉be S豉be 0% [Brak oceny]

Polecamy strony:

皋軟ierze Wykl璚i - Zapomniani Bohaterowie

PORTAL PO名I犴ONY POLSKIM BOHATEROM, POLSKIEJ HISTORII ORAZ POLSKO列I

FUNDACJA PAMI邛AMY - O DOBR PAMI岊
烙ΛIERZY WYKL邛YCH

Reklamy:

Niezapominajka - Gospodarstwo agroturystyczne - Kozarze 3A

Sprzedam dzia趾 4000m2 - 602 117 367

Stal-Trans us逝gi d德igowe i transportowe

Ostatnio w galerii:

125
124
123
122
121

Losowo z galerii:

Losowy artyku:

Do 20 czerwca 1941
   Urodzi貫m si w mie軼ie Ciechanowcu 22 lutego 1917 roku, w domu przy ul. Kili雟kiego 9, w rodzinie wielodzietnej. M鎩 Ojciec - Aleksander Wierci雟ki syn Leona pracowa w fabryce w堯kienniczej, a Matka - Franciszka z Kuzebskich, zajmowa豉 si domem i dzie熤i. By貫m najm這dszym z sze軼iorga dzieci. Gdy w wieku 40 lat (w 1920 r.) zmar豉 mi mama, mia貫m tylko 3 lata. Po 鄉ierci matki moja siostra Marianna (maj帷a wtedy 15 lat) dzielnie mi j zast瘼owa豉. Na ni spad造 wszelkie obowi您ki domowe - z opiek nad m這dszym rodze雟twem w陰cznie. Kiedy uko鎍zy貫m w Ciechanowcu szko喚 podstawow, ze wzgl璠u na trudn sytuacj materialn rodziny musia貫m niestety opu軼i m鎩 dom rodzinny i moje miasteczko, w poszukiwaniu pracy.
Kategoria: Wincenty Wierci雟ki



IX Zjazd Absolwent闚 2014

Nasze strony:

Motor Skansen Ciechanowiec

Niezapominajka-Gospodarstwo Agroturystyczne

FHU Daniel Wyszy雟ki - Ciechanowiec

Kwatera nad Bugiem

CHARON Ca這dobowy Zak豉d Pogrzebowy

Ex Dystans 532 545 407

... i czasopisma:

blogmedia24.pl

niepoprawni.pl

blogpress.pl

naszeblogi.pl

Republika Bloger闚

Portal Informacyjny KMN | Niezale積e informacje z Polski i 安iata

Nasz Dziennik

Gazeta Polska

Niezale積a.pl - strefa wolnego s這wa

Niezale積a Gazeta Polska - Nowe Pa雟two

stefczyk.info

Codziennie wa積e informacje ze 鈍iata polityki

Tygodnik Do Rzeczy

Telewizja Republika

Polska Niepodleg豉

Stanis豉w Michalkiewicz

Ks. Tadeusz Isakowicz - Zaleski

Fronda.pl - portal po鈍i璚ony

ㄊsiakmania

www.piotrskarga.pl

Hej-kto-Polak! Bibu豉 Multimedialna

Bibu豉 - pismo niezale積e

Najwy窺zy Czas!

Burzowe info:

aktualne ostrze瞠nia o zagro瞠niach dla Polski

Mapa burzowa Polski

Linki z Ciechanowca:

Miejski Portal Internetowy

Parafia p.w. Tr鎩cy Przenaj鈍i皻szej

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka

ZSOiZ

Internat ZSOiZ

Gimnazjum im. Papie瘸 Jana Paw豉 II

Szko豉 Podstawowa im. Miko豉ja Kopernika

ciechanowiec.media.pl

M造n Ciechanowiec - tradycyjna polska m彗a

Ko這 W璠karskie nr 87 JAZGARZ w Ciechanowcu

Regionalne:

Katolickie Radio Podlasie

Wrota Podlasia

Gazeta Wsp馧czesna

Kurier Poranny

Kontakty - Tygodnik Regionalny

G這s Siemiatycz

Nr 1 w powiecie wysokomazowieckim

Powiatowy Urz康 Pracy w Wysokiem Mazowieckiem

Mendom STOP!

MENDOM STOP!

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Radio Wnet

皋軟ierze Wykl璚i - zapomniani bohaterowie

Musimy si na nowo policzy - Anna Walentynowicz

Instytut Pami璚i Narodowej

Muzeum Powstania Warszawskiego





Poland - Polska

Honor y Oyczyzna

Narodowe Si造 Zbrojne

Przegl康 Narodowy e-kolekcja

Niez這mni - niepoprawna politycznie historia Polski

kresy24.pl

Polsko-Polonijna Gazeta Internetowa

Stowarzyszenie Wsp鏊nota Polska

O obrazach i s這wach. Kontekst decyduje o znaczeniu fotografii.

Znajomi:



Dietetyk Online

Domenomania.pl - profesjonalne us逝gi internetowe

Podziwiani:



W陰cz radio retro:

Przydatne:

Otwarte zasoby edukacyjne AGH w Krakowie

Legalnie. Libre Office.


Ciechanowiec OnLine 2006 - 2017
...
Prawa autorskie nale膨 do autor闚 i/lub redakcji portalu ciechanowiec.info.
Przedruk, reprodukcja, powielanie na potrzeby komercyjne
bez zgody w豉軼iciela praw autorskich s zabronione.
...
Redakcja ciechanowiec.info nie ponosi odpowiedzialno軼i za tre嗆 reklam, wpis闚 u篡tkownik闚 w shoutbox, komentarzy na forum, pod newsami, artyku豉mi, zdj璚iami, wpisami na facebook i innych portalach spo貫czno軼iowych.
Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2017 by Nick Jones.
Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
Wygenerowano w sekund: 0.07 | 13,910,981 Unikalnych wizyt | jQ Blog