Ostatnia walka patrolu st. sierż. „Lamparta"

Ostatnia walka patrolu st. sierż. „Lamparta"

   Oparty na związkach rodzinnych i przyjacielskich, stosunkowo „szczelny" układ organizacyjny grupy „Lamparta" krył w sobie jednak jedno podstawowe zagrożenie. Mianowicie w momencie „wpadki" któregoś z żołnierzy patrolu, zwłaszcza z dużym stażem organizacyjnym, mógł - w wyniku stosowania przez UB systemu tortur przekraczających ludzką odporność fizyczną i psychiczną - doprowadzić do uruchomienia lawiny aresztowań. Staranne przestrzeganie zasad konspiracji i autentyczne poparcie, jakim cieszyli się partyzanci wśród ludności podlaskich wiosek, sprawiało, że podkomendni „Lamparta" mogli bardzo długo utrzymać się w terenie, pomimo iż UB prowadziło przeciwko nim masowy werbunek agentury. Bardzo często zdarzało się jednak, że ludzie zmuszeni do współpracy przez UB pracowali nieszczerze, nie udzielali żadnych prawdziwych informacji, a nierzadko nawet ostrzegali partyzantów. Podlaska wieś po prostu popierała partyzantkę. Jej mieszkańcy nie chcieli życia w świecie kołchozów, bez kościołów i wiary w Boga. A do tego nieuchronnie musiałyby na dłuższą metę doprowadzić rządy komunistyczne realizowane wedle modelu obowiązującego w początku lat pięćdziesiątych. I o tym powinni pamiętać wszyscy, którzy chcieliby oskarżać partyzantów walczących wówczas, w najtrudniejszych warunkach, z nieludzkim reżimem komunistycznym. W warunkach jakie wówczas panowały bez takiego autentycznego poparcia miejscowej ludności żadna zbrojna grupa nie byłaby w stanie utrzymać się w terenie tak długo, przez tyle lat.
   Wczesną wiosną 1952 r. patrol „Lamparta" obozował na terenie gminy Łysów. W dniach 19 - 20 IV 1952 r, na koloniach pod Mężeninem spotkał się z patrolem „Zygmunta", który przywędrował tu z powiatu Bielsk Podlaski. Tu „Lampart" zapoznał się z rozkazem kpt. „Huzara", zalecającym zachowanie pełnej „ciszy" w terenie. Po dwóch dniach partyzanckie patrole rozeszły się w swoje strony. Grupa „Lamparta", licząca wówczas 9 żołnierzy, przesunęła się w kierunku wschodnim, w rejon wsi Walim i Kornica, gdzie zakwaterowała w kolonii Wyżki. W końcu kwietnia, gdy dni stały się cieplejsze, patrol przeniósł się do lasu. Żywność dostarczali zaprzyjaźnieni gospodarze i członkowie siatki (zazwyczaj chodził po nią sam „Lampart", lub jeden z jego zastępców - „Sokół". Na początku maja 1952 r. patrol przeprawił się przez Bug pod Serpelicami i przeszedł w lasy za Mielnikiem. Zatrzymał się na koloniach Sokóle, u „siatkowca" o pseudonimie „Piłsudski". Potem partyzanci przenieśli się do lasu położonego w pobliżu tej wioski. Dysponowali tu kilkoma kryjówkami - ziemiankami, potocznie określanymi jako „bunkry". Jednak ze względu na ich niewielkie rozmiary, uniemożliwiające bazowanie w zwartej grupie, „Lampart" zdecydował się na urządzenie obozowiska w lesie - z szałasami.
   Z leśnego obozowiska w sokólskim lesie st. sierż. „Lampart" wysłał trzyosobowy patrol za Bug, na teren powiatu siedleckiego. Dowodził kpr. Kazimierz Jakubiak „Tygrys", w skład patrolu weszli ponadto Henryk Ostapski „Panek" i Władysław Kapłon „Krakowiak". Ich zadaniem było przeprowadzenie likwidacji dwóch szpicli, którzy zadenucjowali na UB gospodarzy dających partyzantom kwatery i wsparcie. 9 V 1952 r. partyzanci znaleźli się w okolicach Chłopkowa koło Łosic. Postanowili odpocząć u jednego z miejscowych gospodarzy. Ten jednak odmówił im kwatery. Gdy odeszli, wysłał do sołtysa swego syna z meldunkiem, informującym o obecności partyzantów. Sołtys zaś doniósł o partyzantach do najbliższej placówki UB w Łosicach. Wczesnym popołudniem 10 V 1952 r. do akcji przeciw partyzantom w rejon Chłopkowa wyjechały kwaterujące w Łosicach pododdziały 3 batalionu 1 Brygady KBW. Dysponując dość dokładnymi informacjami o miejscu bytności partyzantów, grupa operacyjna KBW i UB zlokalizowała ich dość szybko w gospodarstwie Bronisława Szeniawskiego pod Chłopkowem. Doszło do wymiany ognia, podczas której ranny został Kazimierz Jakubiak „Tygrys". Pomimo rany, uniemożliwiającej mu próbę przebicia, bronił się prowadząc ogień do przeciwnika, a widząc, że jest już okrążony i nie ma żadnych szans na ucieczkę - ostatni nabój przeznaczył dla siebie. Dwaj jego podkomendni, najmłodsi stażem partyzanckim „Panek" i „Krakowiak", przytłoczeni nawałą ognia poddali się. Dodajmy, iż donosicielom odpowiedzialnym za śmierć „Tygrysa" i pośrednio za zagładę patrolu „Lamparta" UB przyznało nagrody pieniężne - sołtysowi 2000 zł, zaś gospodarzowi, który wysłał syna z meldunkiem - 4000 zł (ten ostatni jednak - czyżby pod wpływem wyrzutów sumienia? - odmówił przyjęcia judaszowskich srebrników).

Obejrzyj:
1. Plan operacji KBW i UB przeciwko patrolowi "Tygrysa" 10 V 1952 r.
2. Dokument WUBP w Warszawie mówiący m.in. o nagrodach pieniężnych dla osób, które zadenuncjowały patrol "Tygrysa" pod Chłopkowem.

   Jeszcze tego samego dnia wzięci do niewoli partyzanci, poddani brutalnemu śledztwu, załamali się i ujawnili resortowi bezpieczeństwa miejsce stacjonowania patrolu „Lamparta" w lesie Sokóle. Spowodowało to uruchomienie 11 V 1952 r. olbrzymiej operacji przeciwpartyzanckiej z udziałem 2 batalionu 8 pułku KBW, pododdziałów 1 batalionu 2 pułku KBW, 1 batalionu III Brygady KBW oraz kompanii 4 i 10 pułku KBW. Las Sokóle, w którym obozowali partyzanci został całkowicie obstawiony przez setki żołnierzy KBW i funkcjonariuszy UB. Ogromna liczba uczestniczqcych w operacji pozwalała na zastosowanie podwójnego pierścienia okrążenia, na wypadek, gdyby partyzantom udało się przerwać przez pierwszą linię. Początkową fazę walki tak przedstawiał jeden z jej uczestników - Witold Białowąs „Litwin":
   Jedenastego maja, gdy spałem w szałasie, zbudził mnie „Lampart", każąc się natychmiast ubierać, mówiąc że w lesie podobno jest wojsko. Natychmiast to miejsce, w którym mieliśmy szałasy, opuściliśmy kierując się bardziej w głąb lasu. Przeszliśmy [...] około pół kilometra, przechodząc jakąś duktę, zbliżyliśmy się do jakiejś ścieżki, nagle „Sokół" odskoczył, ja również, ale nic nie zauważyłem i w tym czasie otrzymałem postrzał w łopatkę, poprzez ramię, „Sokół" padł na miejscu, nie wiem czy ranny, a reszta wszyscy my wróciliśmy z powrotem, biegiem [do] tej ścieżki, niektórzy ostrzeliwując się. Od ramienia po którym kula poszła do łopatki, palce lewej ręki zaczęły mi momentalnie drętwieć. Zrozumieliśmy, że jesteśmy otoczeni. Wojsko następnie nas zaczęło zachodzić z różnych stron i w czasie strzelaniny „Ryś" został zabity otrzymując postrzał w głowę. Wojsko wzywało nas do poddania się. Gdy zaczęliśmy się cofać do lasu, wtedy zostałem ranny w miednicę i rękę. Od razu padłem, „Romek" to widząc zawrócił i zabrał ode mnie pepechę, i wszyscy trzej, to jest „Lampart", „Ryszard" i „Roman" zostawili mnie, nie robiąc nawet opatrunku dla mnie i straciłem ich z oczu.
   Dziś już nie uda nam się odtworzyć szczegółów ostatniej walki patrolu „Lamparta". Z materiałów UB wiadomo jedynie, że trwała ona blisko siedem godzin. W trakcie walki cały patrol, pomimo bohaterskiej postawy i dramatycznych prób przebicia się, uległ fizycznemu zniszczeniu (ocalał jedynie „Sokół") - choć część partyzantów przedarła się przez pierwszą linię okrążenia. Padli dopiero w ogniu drugiej linii KBW. Jeden z materiałów wytworzonych przez UB tak opisywał niektóre epizody tej walki:


Broń partyzantów patrolu "Lamparta" zdobyta przez UB i KBW w dniu 11 V 1952 r.

   Zasadniczą uwagę skierowano na główną grupę bandycką [sic]. Żołnierze zbliżali się skokami do bunkru. Okrążano go pierścieniem. Cały czas bandyci [sic] prowadzili intensywny ogień z broni maszynowej, rzucali granaty. Na wezwania do poddania odpowiadali jeszcze silniejszym ogniem, a „Lampart" krzyknął: „Bracia Polacy - do kogo strzelacie!". Gdy ponowne wezwanie nie dało rezultatu, padł rozkaz likwidacji bunkrów. [...] Józef [Wiesław] Filczuk ps. „Amerykanin" usiłował przedostać się przez linię okrążenia, lecz uszkodzono mu RKM i został ranny. Wycofując się zawiadomił pozostałych - „wracajcie, bo tu się nie przerwiecie!". W niedługim czasie raniono Witolda Białowąsa ps. „Litwin", żołnierze ujęli go i rozbroili [...]. W międzyczasie zostaje zabity Andrzej Jakubiak ps. „Rysiek". Walka trwa - przywódca patrolu Adam Ratyniec ps. „Lampart" oraz Konstanty Maksymow ps. „Ryszard" przedostali się przez pierwsze okrążenie i podczas gdy zbliżali się do drugiej linii okrążenia, „Ryszard" został zauważony, a następnie ranny. Po chwili próbował przedostać się przez obstawę na innym odcinku, obaj z „Lampartem" zostali zlikwidowani.
   Podczas walki 10 V 1952 r. polegli: st. sierż. Adam Ratyniec, „Lampart", por. Konstanty Maksymow „Ryszard", Andrzej Jakubiak „Ryś" oraz Wiesław Filczuk „Amerykanin", „Romek". W ręce UB wpadł ciężko ranny Witold Białowąs „Litwin", zbyt wykrwawiony i słaby, by dobić się - co było jego zamiarem. Z okrążenia udało się przebić jedynie Marianowi Olejnikowi „Sokołowi". Jednak i on zginął już wkrótce w dramatycznych okolicznościach.
   Likwidacja ostatniego już pododdziału - bojowego lewobrzeżnego Podlasia, odwołującego się do tradycji 6 Brygady Wileńskiej oznaczała niestety początek kolejnej fali represji wobec opornej wsi podlaskiej. W ciągu najbliższych dni grupy operacyjne, dysponujące zeznaniami dwóch całkowicie załamanych śledztwem jeńców spod Chłopkowa, aresztowały około 150 członków siatki terenowej patrolu „Lamparta". W jednym z dokumentów szef PUBP w Siedlcach mógł wówczas z niewątpliwą satysfakcją napisać:
   W czasie operacji wojskowej pododdział pod dowództwem „Lamparta" został zlikwidowany, [...] a poza tym w znacznej części zlikwidowana została siatka i meliny bandy, które wskazane zostały przez ujętych bandytów.
   I była to niestety prawda. Siatka terenowa rejonu podlegającemu „Lampartowi" i „Ryszardowi" została całkowicie rozbita. Nigdy już „Huzarowi" nie udało się jej odtworzyć. Sam kpt. Kazimierz Kamieński „Huzar" walczył jeszcze z resztką podległych sobie patroli „Ponurego" i „Zygmunta" do jesieni 1952 r. Wpadł w ręce UB w wyniku misternie zmontowanej przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego prowokacji. Wywabiony z lasu pod pozorem „przerzutu na Zachód", został ujęty w Warszawie, a następnie zamordowany wraz z większością swych podkomendych w więzieniu w Białymstoku.

Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski

Napisane przez cc_admin dnia lipiec 27 2006 06:15:56 · 0 komentarzy · 3748 czytań · Drukuj

Komentarze

Brak dodanych komentarzy.

Dodaj komentarz

Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.

Oceny

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Świetne! Świetne! 100% [1 głos]
Bardzo dobre Bardzo dobre 0% [Brak oceny]
Dobre Dobre 0% [Brak oceny]
Średnie Średnie 0% [Brak oceny]
Słabe Słabe 0% [Brak oceny]

Polecamy strony:

Żołnierze Wyklęci - Zapomniani Bohaterowie

PORTAL POŚWIĘCONY POLSKIM BOHATEROM, POLSKIEJ HISTORII ORAZ POLSKOŚCI

FUNDACJA PAMIĘTAMY - O DOBRĄ PAMIĘĆ
ŻOŁNIERZY WYKLĘTYCH

Reklamy:

Niezapominajka - Gospodarstwo agroturystyczne - Kozarze 3A

Sprzedam działkę 4000m2 - 602 117 367

Stal-Trans usługi dźwigowe i transportowe

Ostatnio w galerii:

201
200
199
198
197

Losowo z galerii:

Losowy artykuł:

Wstęp autora
   Chciałbym przekazać Państwu opracowaną przeze mnie „Listę mieszkańców Bielska Podlaskiego zabitych, rannych, deportowanych, zaginionych, represjonowanych w okresie II wojny światowej”.    Jest to moja praca indywidualna, powstała z chęci upamiętnienia mieszkańców miasta Bielsk Podlaski, dla których wybuch II wojny światowej i jej pięcioletni okres oznaczał radykalną zmianę ich losów – cierpienie, wygnanie, śmierć.
Kategoria: Lista mieszkańców Bielska Podlaskiego



IX Zjazd Absolwentów 2014

Nasze strony:

Motor Skansen Ciechanowiec

Niezapominajka-Gospodarstwo Agroturystyczne

FHU Daniel Wyszyński - Ciechanowiec

Kwatera nad Bugiem

CHARON Całodobowy Zakład Pogrzebowy

Ex Dystans 532 545 407

... i czasopisma:

blogmedia24.pl

niepoprawni.pl

blogpress.pl

naszeblogi.pl

Republika Blogerów

Portal Informacyjny KMN | Niezależne informacje z Polski i Świata

Nasz Dziennik

Gazeta Polska

Niezależna.pl - strefa wolnego słowa

Niezależna Gazeta Polska - Nowe Państwo

stefczyk.info

Codziennie ważne informacje ze świata polityki

Tygodnik Do Rzeczy

Telewizja Republika

Polska Niepodległa

Stanisław Michalkiewicz

Ks. Tadeusz Isakowicz - Zaleski

Fronda.pl - portal poświęcony

Łysiakmania

www.piotrskarga.pl

Hej-kto-Polak! Bibuła Multimedialna

Bibuła - pismo niezależne

Najwyższy Czas!

Burzowe info:

aktualne ostrzeżenia o zagrożeniach dla Polski

Mapa burzowa Polski

Linki z Ciechanowca:

Miejski Portal Internetowy

Parafia p.w. Trójcy Przenajświętszej

Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka

ZSOiZ

Internat ZSOiZ

Gimnazjum im. Papieża Jana Pawła II

Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika

ciechanowiec.media.pl

Młyn Ciechanowiec - tradycyjna polska mąka

Koło Wędkarskie nr 87 JAZGARZ w Ciechanowcu

Regionalne:

Katolickie Radio Podlasie

Wrota Podlasia

Gazeta Współczesna

Kurier Poranny

Kontakty - Tygodnik Regionalny

Głos Siemiatycz

Nr 1 w powiecie wysokomazowieckim

Powiatowy Urząd Pracy w Wysokiem Mazowieckiem

Mendom STOP!

MENDOM STOP!

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Radio Wnet

Żołnierze Wyklęci - zapomniani bohaterowie

Musimy się na nowo policzyć - Anna Walentynowicz

Instytut Pamięci Narodowej

Muzeum Powstania Warszawskiego





Poland - Polska

Honor y Oyczyzna

Narodowe Siły Zbrojne

Przegląd Narodowy e-kolekcja

Niezłomni - niepoprawna politycznie historia Polski

kresy24.pl

Polsko-Polonijna Gazeta Internetowa

Stowarzyszenie Wspólnota Polska

O obrazach i słowach. Kontekst decyduje o znaczeniu fotografii.

Znajomi:



Dietetyk Online

Domenomania.pl - profesjonalne usługi internetowe

Podziwiani:



Włącz radio retro:

Przydatne:

Otwarte zasoby edukacyjne AGH w Krakowie

Legalnie. Libre Office.


Ciechanowiec OnLine 2006 - 2017
...
Prawa autorskie należą do autorów i/lub redakcji portalu ciechanowiec.info.
Przedruk, reprodukcja, powielanie na potrzeby komercyjne
bez zgody właściciela praw autorskich są zabronione.
...
Redakcja ciechanowiec.info nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam, wpisów użytkowników w shoutbox, komentarzy na forum, pod newsami, artykułami, zdjęciami, wpisami na facebook i innych portalach społecznościowych.
Powered by PHP-Fusion copyright © 2002 - 2017 by Nick Jones.
Released as free software without warranties under GNU Affero GPL v3.
Wygenerowano w sekund: 0.08 | 14,376,105 Unikalnych wizyt | jQ Blog